czwartek, 13 lipca 2017

Pomnik Kazimierza Górskiego


Pomnik Kazimierza Górskiego – pomnik położony na Pradze Południe na promenadzie otaczającej Stadion Narodowy na końcu głównej alei prowadzącej na stadion od strony ronda Waszyngtona, w pobliżu rzeźby Sztafeta.

Informacja o postawieniu pomnika przy stadionie wyszła we wrześniu 2013 roku od Rady Fundacji Kazimierza Górskiego, a inicjatywę poparł operator stadionu, który liczy, że ustawienie pomnika słynnego trenera będzie gestem wychodzącym naprzeciw oczekiwaniom posłów, którzy chcą nadać stadionowi imię Górskiego, a operator chce jego nazwę sprzedać sponsorowi. Fundacja chciała upamiętnić postać Kazimierza Górskiego, legendy polskiej reprezentacji piłki nożnej i jej selekcjonera. Doprowadził on ją do medali igrzysk olimpijskich, złotego w Monachium w 1972 i srebrnego w Montrealu cztery lata później oraz do trzeciego miejsca w piłkarskich mistrzostwach świata w Niemczech w 1974 roku. Pieniądze na odlanie i ustawienie rzeźby - w sumie pół miliona złotych - fundacja chciała zbierać w ogólnopolskiej zbiórce pieniężnej, jednak ostatecznie znaczną część kosztów pokrył sponsor.

Do 6 grudnia 2013 roku, gdy mijał termin przysyłania projektów pomnika, przysłano 34 projekty z ich gipsowymi makietami autorstwa 25 artystów. Dwa tygodnie później, 19 grudnia miał być przedstawiony zwycięski projekt pomnika, jednak w związku z dużym zainteresowaniem konkursem wybrano wtedy trzy finałowe projekty, których autorów poproszono o dostarczenie większych modeli w skali 1:5 do 27 stycznia 2014 roku, a oprócz wyboru jury na najlepszy pomnik głosować mogli także odwiedzający Stadion Narodowy.

Ostateczny wygląd pomnika autorstwa Marka Maślańca z Krakowa, przedstawiający Górskiego energicznie maszerującego z piłką pod pachą, wybrano 31 stycznia, odrzucając projekt Władysława Dudka, w którego projekcie Górski stoi z piłką w ręku, oraz Mariana Molędy, gdzie Górski trzyma piłkę pod nogą. Autor wybranego pomnika zmienił swój początkowy projekt gdy poproszono go o dostarczenie większego modelu - początkowo figura trenera była na modelu otoczona wiszącymi w powietrzu liniami pola bramkowego, z czego autor zrezygnował. Maślaniec otrzymał za projekt nagrodę w wysokości 30 tysięcy złotych za zajęcie pierwszego miejsca w konkursie.

Początkowo planowano, że rzeźba zostanie ustawiona w czerwcu 2014 roku, ale dopiero w sierpniu rada miasta podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na ustawienie pomnika. Odsłonięcie pomnika zaplanowano wówczas na 10 października 2014 roku, tak by statua stanęła w przeddzień meczu Polska - Niemcy, jednak przedłużyły się oficjalne procedury i przeniesiono ten termin najpierw na listopad, a potem na początek 2015 roku.

Pomnik ostatecznie odsłonięto 26 marca 2015 roku. W uroczystości odsłonięcia pomnika wzięli udział byli reprezentanci Polski, m.in. Marek Kusto, Henryk Kasperczak, Jerzy Kraska, Leszek Ćmikiewicz, Joachim Marx, Adam Musiał, Kazimierz Kmiecik i Jan Domarski, a także Jacek Gmoch, Andrzej Strejlau, lekarz kadry Janusz Garlicki oraz prezesowie PZPN: obecny, Zbigniew Boniek i dawny, Michał Listkiewicz, a także Dariusz Górski, syn trenera. Obecni ze sztandarami byli także uczniowie szkół noszących imię Kazimierza Górskiego.

Pomnik składa się postumentu mierzącego 3,5 m wysokości, a wraz z cokołem około 5,5 m. Na cokole widoczne jest imię i nazwisko trenera, a obok przytwierdzona jest tablica z informacjami biograficznymi i opisem najważniejszych osiągnięć trenera oraz wybrany przez kibiców cytat: "Dopóki piłka w grze, wszystko jest możliwe". Cytat ten został wybrany spośród wysłanych przez kibiców, a osoba która wysłała tę propozycję cytatu, otrzymała dwa prywatne miejsca na Stadionie Narodowym, uprawniające do uczestnictwa we wszystkich wydarzeniach odbywających się w tym miejscu przez 12 miesięcy. Postać Górskiego na cokole wykonana jest z brązu i przedstawia go w dynamicznej pozie z piłką przy ramieniu.

poniedziałek, 10 lipca 2017

Popiersie Ignacego Jana Paderewskiego

Popiersie Ignacego Jana Paderewskiego – popiersie autorstwa Stanisława Sikory, przed wejściem do Parku Skaryszewskiego

Znajduje się przed główną aleją parku, przy wejściu od strony Ronda Waszyngtona. Ufundowany przez Janinę i Zbigniewa Porczyńskich. Popiersie odsłonięto w roku 1988.

Pomnik Polaków – Ofiar Ataku Terrorystycznego w Nowym Jorku z 11 września 2001

Pomnik Polaków – Ofiar Ataku Terrorystycznego w Nowym Jorku z 11 września 2001 znajduje się przy głównej alei parku, przy wejściu od strony Ronda Waszyngtona – po lewej stronie.
Monument w formie prostokątnej płyty z czarnego granitu umieszczonej na postumencie z wyrytymi nazwiskami sześciu polskich ofiar zamachu na World Trade Center został odsłonięty w pierwszą rocznicę zamachu, 11 września 2002, przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele rodzin ofiar oraz nowojorscy policjanci.

środa, 7 czerwca 2017

Pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Radzieckiej

Pomnik upamiętnia żołnierzy radzieckich poległych w dniach 10–15 września 1944 w walkach o Pragę. Monument wzniesiono w miejscu grobu 26 żołnierzy, którzy zginęli 13 września 1944 w pobliżu ronda Waszyngtona nacierając od strony ul. Grochowskiej.
Zaprojektowany przez A. Nenko (według innego źródła – mjr Antonienko) został wykonany z piaskowca przez Stanisława Sikorę, Stefana Mamota i Józefa Trenarowskiego. Na rozbudowanym postumencie z podniesioną częścią środkową umieszczono stelę z płaskorzeźbą żołnierza Armii Radzieckiej pod którą znajdują się złożone sztandary.
Monument został odsłonięty 15 września 1946. Podczas przebudowy ronda w 1968 ciała żołnierzy zostały ekshumowane i przeniesione na Cmentarz-Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy u. Żwirki i Wigury, a sam pomnik przesunięto w głąb głównej alei przecinającej park Skaryszewski. W pobliżu pierwotnego umiejscowienia pomnika stoi obecnie popiersie Ignacego Jana Paderewskiego – patrona Parku.
Po 1989 monument był wielokrotnie dewastowany.