poniedziałek, 19 kwietnia 2021

Ławeczka Jana Karskiego w Warszawie

 

Jedna z serii sześciu ławeczek-pomników Jana Karskiego znajdująca się na warszawskim Muranowie, na skwerze przy Muzeum Historii Żydów Polskich, w pobliżu pierwszego pomnika Bohaterów Getta.

Pomnik został zaprojektowany przez Karola Badynę. Upamiętnia Jana Karskiego, kuriera władz Polskiego Państwa Podziemnego, który jako jeden z pierwszych poinformował świat o zagładzie Żydów w okupowanej Polsce.

Na poręczy ławeczki znajduje się egzemplarz książki Karskiego, Story of a Secret State (pol. Tajne Państwo).

Jest to trzecia ławeczka pomnikowa upamiętniająca Jana Karskiego w Polsce (po Łodzi i Kielcach) oraz szósta na świecie (po Waszyngtonie, Nowym Jorku i Tel Awiwie).

Warszawskie upamiętnienie to pierwsza ławeczka Karskiego wyposażona w aparaturę do odtwarzania dźwięku – po naciśnięciu przycisku znajdującego się w fotelu rzeźby można wysłuchać jego wspomnień o latach przedwojennych oraz jego późniejszej pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Pomnik został odsłonięty 11 czerwca 2013 na skwerze przy Muzeum Historii Żydów Polskich, w pobliżu pierwszego pomnika Bohaterów Getta. Inicjatorem powstania monumentu było Muzeum Historii Polski. Prace sfinansowało miasto stołeczne Warszawa.

Pomnik Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego

 

Monument znajdujący się przy ul. gen. Andersa w Warszawie.

Konkurs na projekt pomnika rozpisano w 1959 roku, lecz nie wyłoniono zwycięzcy i nie przyznano pierwszej nagrody. Marszałek Marian Spychalski zlecił wykonanie pomnika Xaweremu Dunikowskiemu.

W latach 1962–1963 Dunikowski opracował projekt pomnika, który został zrealizowany przy współpracy Józefa Galicy, Józefa Potępy, Jerzego Beresia oraz, odpowiedzialnego za cokół i otoczenie pomnika, Leona Marka Suzina. Dzieło Dunikowskiego pozostało niedopracowane z powodu postępującej choroby artysty. Było to jego ostatnie dzieło przed śmiercią w 1964 roku.

Odsłonięcie pomnika miało miejsce 12 października 1963 roku w 20. rocznicę bitwy pod Lenino. Rzeźba o wysokości 8 metrów wykonana w szarym granicie przedstawia żołnierza LWP w mundurze i hełmie na głowie, z pistoletem maszynowym na piersi. Na cokole pomnika znalazł się napis: 1943 – Lenino, Warszawa, Kołobrzeg, Berlin – 1945 opisujący szlak bojowy żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego.

Monument upamiętnia poległych żołnierzy 1 Armii. Został ufundowany przez Ludowe Wojsko Polskie.

Pomnik Lecha Kaczyńskiego na placu marsz. Józefa Piłsudskiego


Pomnik wzniesiony w listopadzie 2018 na placu marsz. Józefa Piłsudskiego, przed gmachem Dowództwa Garnizonu Warszawa, zaprojektowany przez rzeźbiarzy Stanisława Szwechowicza i Jana Raniszewskiego, upamiętniający prezydenta Lecha Kaczyńskiego, odsłonięty 10 listopada 2018 roku.

W kwietniu 2017 w budynku Wyścigów Konnych na Służewcu zaprezentowano makietę pomnika wyłonionego przez jury pod przewodnictwem Tomasza Żukowskiego.

W październiku 2017 minister infrastruktury i budownictwa Andrzej Adamczyk wydał decyzję o wyjęciu placu marsz. Józefa Piłsudskiego i przylegających do niego dwóch działek przed Hotelem Europejskim i przed gmachem Dowództwa Garnizonu Warszawa spod kurateli miasta i przekazaniu ich do dyspozycji wojewody mazowieckiego Zdzisława Sipiery. W styczniu 2018 szef Komitetu Stałego Rady Ministrów Jacek Sasin poinformował o planach powstania pomnika Lecha Kaczyńskiego na placu marsz. Józefa Piłsudskiego i jego przewidywanej formie. Pomnik będzie stanowiła 3,5-metrowa figura prezydenta Lecha Kaczyńskiego usytuowana na 3,5-metrowym cokole. Autorami projektu pomnika są Stanisław Szwechowicz i Jan Raniszewski, którzy pierwotnie projektowali pomnik z myślą o jego lokalizacji przy ul. gen. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza i zmuszeni byli do poprawienia projektu. Pomnik ma zostać także połączony czerwonym granitowym chodnikiem z Pomnikiem Ofiar Tragedii Smoleńskiej 2010 roku na placu marsz. Józefa Piłsudskiego. Polityk Prawa i Sprawiedliwości Marek Suski zinterpretował czerwony chodnik stwierdzając, iż będzie to taka trochę sugestia, że pan prezydent, idąc po tym czerwonym dywanie, wchodzi na schody, które z jednej strony odczytywane są jako schody do samolotu, z drugiej strony jako schody do nieba. Symbol tego zmierzania do gwiazd, do nieba, gdzieś tam w zaświaty.

W marcu 2018 wojewoda mazowiecki Zdzisław Sipiera wydał zgodę na budowę pomnika, a 10 kwietnia 2018 w 8. rocznicę katastrofy polskiego Tu-154M w Smoleńsku odbyło się uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod pomnik. Monument został ustawiony na miejscu przeznaczenia 7 listopada 2018. Na pomniku znajduje się napis: „LECH KACZYŃSKI PREZYDENT RP, PREZYDENT WARSZAWY”.

Przed odsłonięciem pomnika sąd nakazał prokuraturze wojskowej wszczęcie śledztwa w sprawie domniemanego naruszenia uprawnień przez ministra spraw wewnętrznych i administracji Mariusza Błaszczaka i wojewodę mazowieckiego Zdzisława Sipierę, którzy powołując się na względy bezpieczeństwa państwa w 2017 wyjęli plac Piłsudskiego w Warszawie spod jurysdykcji miasta stołecznego Warszawy, m.in. w celu wzniesienia na nim pomnika Lecha Kaczyńskiego.

Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło wieczorem 10 listopada 2018, w wigilię 100-lecia Odzyskania Niepodległości. Dokonali go: prezydent Andrzej Duda, brat Jarosław Kaczyński oraz córka Marta Kaczyńska. Pomnik poświęcił kard. Kazimierz Nycz. Wcześniej w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie odbyła się msza św. w intencji ofiar katastrofy smoleńskiej. Następnie z archikatedry wyruszył Marsz Pamięci na pl. Piłsudskiego. W uroczystościach udział wzięli: marszałek sejmu Marek Kuchciński, marszałek senatu Stanisław Karczewski, prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki, przewodniczący Związku Zawodowego Solidarność Piotr Duda, wicemarszałkowie Sejmu: Beata Mazurek oraz Ryszard Terlecki, ministrowie, parlamentarzyści, przedstawiciele duchowieństwa, Wojska Polskiego i instytucji państwowych, mieszkańcy stolicy. Okolicznościowe przemówienia wygłosili brat prezydenta Lecha Kaczyńskiego Jarosław Kaczyński i prezydent Andrzej Duda.

Pomnik Bitwy o Monte Cassino


Pomnik w Warszawie w dzielnicy Śródmieście, zlokalizowany na skwerze pomiędzy ul. gen. Andersa a bramą Ogrodu Krasińskich na osi wejścia do Państwowego Muzeum Archeologicznego w warszawskim Arsenale.

W grudniu 1994 Społeczny Komitet Budowy Pomnika Bitwy o Monte Cassino w Warszawie otrzymał lokalizację pomnika w jego obecnym miejscu. W czerwcu 1995 Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na pomnik upamiętniający bitwę o Monte Cassino. Pomnik sfinansowano ze składek weteranów 2 korpusu i dotacji licznych instytucji.

Monument został odsłonięty został 30 maja 1999 na skwerze przy Ogrodzie Krasińskich przez Irenę Anders w asyście Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego, w ramach obchodów 55 rocznicy bitwy. W czasie ceremonii Prezydenta RP reprezentował p.o. Szefa Kancelarii Prezydenta RP Ryszard Kalisz.

Projekt pomnika wykonali: rzeźbiarz Kazimierz Gustaw Zemła i architekt Wojciech Zabłocki. Wykonany jest z żelbetu pokrytego białym marmurem Bianco Carrara, a masa jego wyniosła 220 ton. Aby ustabilizować grunt pod 70-tonową kolumnę stanowiącą najwyższy element kompozycji, wbito w ziemię sześciometrowe pale.

Pomnik przedstawia bezgłową Nike ze śladami walki i okaleczenia wyłaniającą się ze strzaskanej, przewiązanej szarfą kolumny. W podstawie pomnika widać wzgórze przykryte całunem, postać Matki Boskiej i porozrzucane hełmy. Na dwumetrowym cokole, na którym widnieje Krzyż Monte Cassino, umieszczono też pod całunem urnę z prochami bohaterów. Oprócz tego na cokole wyrzeźbiono godła pięciu polskich jednostek, które brały udział w bitwie.

Pomnik Ronalda Reagana


Monument upamiętniający 40. prezydenta Stanów Zjednoczonych Ronalda Reagana znajdujący się w Alejach Ujazdowskich róg Jana Matejki w Warszawie.

Pomnik jest dziełem krakowskiego rzeźbiarza Władysława Dudka. Inicjatorem budowy był były szef klubu CWKS Legia Warszawa, prezes Fundacji im. Ronalda Reagana, Janusz K. Dorosiewicz. Pomnik stoi naprzeciwko budynku ambasady Stanów Zjednoczonych. Został odsłonięty 21 listopada 2011 przez Lecha Wałęsę.

Pomnik przedstawia prezydenta Reagana przemawiającego w Berlinie Zachodnim w roku 1987 przed Brama Brandenburską. Projekt nie był konsultowany z władzami stolicy, nie został wybrany w drodze konkursu. Lokalizacja pomnika została jednak zaakceptowana przez Radę Warszawy.

Pomnik Wojciecha Korfantego


Monument u zbiegu Al. Ujazdowskich i ul. Agrykola w Warszawie, upamiętniający Wojciecha Korfantego, polskiego przywódcę narodowego Górnego Śląska.

W 2014 Rada Miasta st. Warszawy zdecydowała, że pomnik Wojciecha Korfantego stanie na Trakcie Królewskim. W marcu 2018 podpisano porozumienie między m.st. Warszawą, a miastami Górnego Śląska w sprawie finansowania budowy pomnika. 4 czerwca 2018 ogłoszono konkurs na projekt pomnika na który wpłynęło 11 projektów. Konkurs rozstrzygnięto 16 października 2018. Zwycięską pracą został projekt autorstwa Karola Badyny.

Pomnik wykonano z patynowanego brązu i przedstawia Wojciecha Korfantego wspartego o postument (w założeniu autora ma to symbolizować, iż Wojciech Korfanty nigdy za życia nie został postawiony na piedestale). Umieszczono na nim napis „Wojciech Korfanty 1873–1939, polityk , chrześcijański demokrata.

Monument stanął przy Trakcie Królewskim, u zbiegu Al. Ujazdowskich i ul. Agrykoli w pobliżu pomników innych „Ojców polskiej niepodległości” – marsz. Józefa Piłsudskiego, Wincentego Witosa, Ignacego Jana Paderewskiego, Romana Dymowskiego i Ignacego Daszyńskiego. Odsłonięcie nastąpiło 25 października 2019 w 101. rocznicę słynnego przemówienia śląskiego polityka w Reichstagu. W uroczystości wzięli udział m.in. prezydent Andrzej Duda, premier Mateusz Morawiecki, prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski oraz wnuk Korfantego Feliks Korfanty.

Pomnik powstał z budżetu m.st. Warszawy oraz składek śląskich miejscowości: Bytomia, Chorzowa, Mikołowa, Piekar Śląskich, Radzionkowa, Rudy Śląskiej, Siemianowic, Świerklańca, Tarnowskich Gór, Wyrów i Zabrza.

Pomnik Prymasa Stefana Wyszyńskiego


Pomnik stoi przy Krakowskim Przedmieściu na przedłużeniu ulicy Królewskiej na placyku przed kościołem Wizytek. Na placu tym w czasie stanu wojennego gromadzili się warszawiacy, układali tu – w proteście przeciw systemowi i manifeście przywiązania do Kościoła – symboliczny krzyż z kwiatów i zniczy. Krzyż ten był systematycznie niszczony i usuwany przez milicję i Służbę Bezpieczeństwa.

Postać „Prymasa Tysiąclecia” została zaprojektowana przez Andrzeja Renesa. Została odlana z brązu w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych i umieszczona na prostym, granitowym cokole. Pomnik przedstawia postać zamyślonego prymasa w uroczystym stroju liturgicznym siedzącą na arcybiskupim tronie, u stóp którego znajduje się obszerna płyta, na lub wokół której warszawiacy często składają kwiaty i ustawiają znicze.

Pomnik został odsłonięty 27 maja 1987 roku.